Yas ve Şükran Çemberi & Ritüeli
(Kadın-erkek karma çember)
14-16 Aralık 2018
The Land, Antalya

“Şuraya bir cümle koydum. Bırak, acımızı birileri duysun. Hem zaten şiir niye var?
Dünyanın acısını başkaları da duysun!
Acı mıhlanıp bir kalpte durmasın. Ortada dursun.
Olur ya biri eline alır okşar, biri alnından öper. Az unutursun.”
Birhan Keskin

Yas, bir eşiktir, daha derin bir gizeme ve daha büyük bir bilgeliğe bir davettir.

Yası tutulmayan ve paylaşılmayan acılar, kayıplar, hayal kırıklıkları, onları görmezden geldiğimizde kaybolup gitmezler; onları görüp onurlandırabileceğimiz en doğru zaman gelene kadar psişemizde ve vücudumuzda yer bulup bize eşlik ederler. Bunun çoğu zaman farkında olmayan bizler ise bu görünmez yükün altında ezilir, kendimizi bağımlılıklarımızla uyuşturarak ve giderek artan bir meşguliyet halinde, tam isimlendiremediğimiz bu duyguyla yüzleşmekten kaçınırız. 

Halbuki acılarımız ve kayıplarımız için yas tutmak insan olmanın doğası gereğidir; bir şeyleri sevdiğimiz ve değer verdiğimiz anlamına gelir. Yas korktuğumuz gibi depresyona yol açmaz; bilakis yasların tutulamaması kalplerin katılaşmasına ve depresif ruh hallerine sebep olur. Yas, aslında gerektiği gibi yaşandığında ve ifade bulduğunda güçlü bir yaşam enerjisi açığa çıkar ve kişi yaşama daha sıkı bağlanır. Yası ve ölümü reddetmekten vazgeçerek, yaşam için duyduğumuz derin tutkuyu yeniden hissedebilir, kim olduğumuzu, nereye ait olduğumuzu ve kutsal olanı yeniden hatırlayabiliriz. Yas, yaşamla, başkalarıyla ve kendi ruhumuzla duygusal bir yakınlık kurabilmenin temel adımlarından biri.

Yasın tutulması için zaman ve alan açmak gerekir ki maalesef modern yaşamın içinde bu çok mümkün olamamaktadır. Ayrıca yas, kadim kültürlerde kolektif olarak pratik edilmiş, yas tutan kişi ait olduğu topluluk tarafından desteklenmiştir. Yas ritüelleri periodik olarak yapılmış ve bünyede biriken acılar bu ritüeller aracılığıyla temizlenmiştir. Şimdilerde ne yasımızı tutmak için kendimize alan ve zaman tanıyoruz, ne de bunu kolektif olarak, dayanışarak yapabiliyoruz. Böylece tutulmamış yaslar içimizde birikerek bizi ağırlaştırmaya ve katılaştırmaya, biz de bu duyguyla nasıl yüzleşeceğimizi bilemediğimiz için kendimizi uyuşturmaya ve meşgul tutmaya devam ediyoruz. 

O zaman yas çemberinde kendimize ve birbirimize şu soruları soracağız: 

• Şu anda kalbimi yumuşatacak ve güçlendirecek hangi yasımı ifade etmeye ihtiyacım var?

• Bugün burada hangi yasım, kaybım, acım, hayal kırıklığım onurlandırılmak istiyor?

• Şahitliğime, şefkat ve dikkatime ihtiyacı olan hangi parçamı eve geri çağırmalıyım?

“En büyük sevinciniz, maskesiz kederinizdir”
Khalil Gibran

Yasın diğer yüzü şefkat ve şükrandır. Yasın ifadesiyle yumuşayan ve açılan kalpler, kabul ve şefkat hali içinde, anın içindeki temel varoluşsal şükranla bağ kurarlar. Ayrıca kayıplarımız, bize verilmiş tüm armağanları ve yaşamlarımızda gerçekten neyin anlamlı ve kıymetli olduğunu hatırlamamız için mükemmel bir fırsattır. Ruhumuza açılan bu pencereden tekrar ve tekrar bizi var eden, besleyen, destekleyen – geçmişten geleceğe – herşeyi onurlandırmamız için açılan bu alana adım attığumızda şükran duymamız ve hayatı kutlamamız kaçınılmazdır.

“Üzüntü seni coşkuya hazırlar. Evindeki herşeyi şiddetle dışarı atar ki yeni coşku içeri girecek yer bulsun. Kalbinin derinliklerindeki sararmış yaprakları çıkarır, yerlerinde yeşil yapraklar yeşerebilsin diye. Çürüyen kökleri çıkarır ki ardına saklanan taze kökler büyüyecek yer bulsun. Üzüntünün kalbinden çıkardığı her ne varsa, yerine çok daha iyileri gelecektir”
Mevlana